เมืองแห่งการเรียนรู้ (GNLC)

ปัจจุบัน จำนวนประชากรโลกเพิ่มมากขึ้นอย่างรวดเร็วกว่าที่เคยปรากฏมาก่อน ซึ่งมากกว่าครึ่งของประชากรโลกที่อาศัยอยู่ในเมือง และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นถึง 60% ในปี 2030 รวมทั้งเมืองมีบทบาทและมีอิทธิพลต่อการขยายตัวของกิจการในระดับชาติและระดับโลก ทั้งนี้ การขยายตัวดังกล่าวทำให้เทศบาล เมืองต่าง ๆ เผชิญกับสิ่งท้าทายที่เกี่ยวข้องกับความสมานฉันท์ในสังคม การพัฒนาเศรษฐกิจ และความยั่งยืน อย่างไรก็ตาม เทศบาลเมืองหลาย ๆ แห่ง เริ่มเห็นว่า การดำเนินการตามกลยุทธ์ด้านการเรียนรู้ตลอดชีวิต เป็นปัจจัยสำคัญในการแก้ไขปัญหาเพื่อพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน ดังนั้น องค์การยูเนสโก โดยสถาบันการเรียนรู้ตลอดชีวิตของยูเนสโก (UNESCO Institute for Lifelong Learning - UIL) จึงได้จัดตั้งเครือข่ายระดับโลกด้านเมืองแห่งการเรียนรู้ของยูเนสโก (The UNESCO Global Network of Learning Cities - GNLC) เพื่อช่วยรัฐบาลท้องถิ่นพัฒนากลยุทธ์ที่เป็นรูปธรรมในการสร้างเมืองแห่งการเรียนรู้
เครือข่ายนี้จะสนับสนุนการบรรลุผลการดำเนินงานตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ทั้ง 17 ประการ (Sustainable Development Goals: SDGs) โดยเฉพาะเป้าหมายที่ 4 ซึ่งเน้นการจัดการศึกษาอย่างครอบคลุม เท่าเทียม และมีคุณภาพ รวมทั้งส่งเสริมโอกาสในการเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับทุกคน (Lifelong Learning: LLL) ตลอดจนเป้าหมายที่ 11 ซึ่งมุ่งพัฒนาเมืองและถิ่นฐานให้มนุษย์ได้อยู่ร่วมกัน อย่างปลอดภัย และมีการช่วยเหลือเกื้อหนุนซึ่งกันและกันสู่ความยั่งยืน

เครือข่าย UNESCO GNLC จะดำเนินการเพื่อสนับสนุนสมาชิกในการสร้างเมืองแห่ง
การเรียนรู้ตามเอกสาร 2 ฉบับ ซึ่งผ่านการรับรองจากที่ประชุมนานาชาติว่าด้วยเมืองแห่งการเรียนรู้ ครั้งที่ 1 (The First International Conference on Learning Cities: ICLC) หัวข้อ “Lifelong learning for all: Inclusion, prosperity and sustainability in cities” ณ กรุงปักกิ่ง เมื่อเดือนตุลาคม 2556 คือ
1) ปฏิญญากรุงปักกิ่งว่าด้วยการสร้างเมืองแห่งการเรียนรู้ (Beijing Declaration on Building Learning Cities) และ 2) คุณสมบัติของเมืองแห่งการเรียนรู้ (Key Features of Learning Cities) ทั้งนี้ สมาชิกเครือข่าย ฯ เชื่อว่า การดำเนินงานด้านการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตให้กับพลเมืองทุกคน เป็นสิ่งสำคัญต่ออนาคตของเมืองเหล่านั้น ดังนั้น ภาระหน้าที่ของเครือข่าย ฯ คือ สนับสนุน และเร่งดำเนินการด้านการเรียนรู้ตลอดชีวิตของชุมชนโลก โดยการส่งเสริมให้มีการหารือร่วมกันเกี่ยวกับนโยบาย การเรียนรู้ระหว่างกันในหมู่สมาชิกเครือข่าย ฯ สร้างความเชื่อมโยง ส่งเสริมความเป็นหุ้นส่วน สร้างขีดความสามารถ และพัฒนาเครื่องมือในการส่งเสริมและตระหนักถึงการดำเนินงานเพื่อสร้างเมืองแห่งการเรียนรู้
นอกจากนี้ ในการประชุมนานาชาติว่าด้วยเมืองแห่งการเรียนรู้ ครั้งที่ 2 (The Second International Conference on Learning Cities) หัวข้อ “การสร้างเมืองแห่งการเรียนรู้อย่างยั่งยืน” (Building Sustainable Learning Cities) ณ กรุงเม็กซิโกซิตี สหรัฐเม็กซิโก เมื่อเดือนกันยายน 2558
ได้มีการเปิดตัว “Guidelines for Building Learning Cities” และมีการรับรองแถลงการณ์กรุงเม็กซิโกซิตีว่าด้วยเมืองแห่งการเรียนรู้อย่างยั่งยืน (Mexico City Statement on Sustainable Learning Cities) ซึ่งมุ่งเน้นแนวทางเชิงกลยุทธ์ 8 ประการ เพื่อพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืนให้มีความสอดคล้องกับเป้าหมายของสหประชาชาติด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืนทั้ง 17 เป้าหมาย โดยเฉพาะเป้าหมายที่ 4 ด้านการศึกษา ทั้งนี้ สถาบันUIL ได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของเมืองว่า เมืองมีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนการศึกษาและการเรียนรู้ตลอดชีวิต รวมถึงสามารถช่วยให้บรรลุเป้าหมายแห่งการพัฒนาอย่างยั่งยืนใน 3 มิติ ได้แก่ การพัฒนาสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม โดยปัจจุบันมีหลายเมืองที่มีบทบาทสำคัญในการจัดสรรทรัพยากรและดำเนินโครงการต่าง ๆ ด้านการศึกษา เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของพลเมืองโดยการจัดการศึกษาตลอดชีวิต อย่างไรก็ตาม เนื่องจากสมาชิก GNLC ในประเทศต่าง ๆ มีความต้องการมากขึ้นต่อการได้มาซึ่งแผนปฏิบัติการอย่างเป็นรูปธรรมเพื่อวางแนวทางในการพัฒนาชุมชนเมืองสู่การเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืนผ่านการใช้หลักการการเรียนรู้ตลอดชีวิต ดังนั้น ในการประชุมนานาชาติด้านเมืองแห่งการเรียนรู้ ครั้งที่ 3 (The Third International Conference on Learning Cities) หัวข้อ “Global goals, local actions: Towards lifelong learning for all in 2030” ณ เมืองคอร์ก สาธารณรัฐไอร์แลนด์ เมื่อเดือนกันยายน 2560 จึงได้มีข้อเรียกร้องเกี่ยวกับการปฏิบัติการเมืองคอร์กเพื่อพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้ (Cork Call to Action for Learning Cities) ที่มุ่งเน้นการเชื่อมโยงนโยบายเมืองแห่งการเรียนรู้ในระดับนานาชาติกับการดำเนินงานในระดับท้องถิ่น การจัดทำแผนปฏิบัติการระดับท้องถิ่น อันจะนำไปสู่การบรรลุเป้าหมายการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิต การส่งเสริมการบูรณาการความร่วมมือจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่หลากหลาย ทั้งนี้ กรุงเทพมหานครซึ่งสนใจจะสมัครเข้าร่วมเป็นสมาชิก UNESCO GNLC ได้จัดส่งผู้แทนเข้าร่วมการประชุมในครั้งนี้ด้วย
อนึ่ง สมาชิกเครือข่าย ฯ จะต้องเป็นเมืองที่มีการรับรองโดยนายกเทศมนตรี (Mayor) หรือผู้แทนเมือง (City Representative) และเป็นเมืองที่มีจำนวนประชากรอย่างน้อย 10,000 คนขึ้นไป บริหารงานโดยสภาเทศบาล หรือสภาอื่นที่ได้รับการเลือกตั้งให้บริหารงาน เมืองแห่งการเรียนรู้อาจเป็น ลักษณะเทศบาลแห่งการเรียนรู้ (Learning Municipality) หมู่บ้านแห่งการเรียนรู้ (Learning Village) เมืองแห่งการเรียนรู้ (Learning Town) หรือชุมชนแห่งการเรียนรู้ (Learning Community)

คู่มือการสร้างเมืองแห่งการเรียนรู้เป็นคู่มือที่อธิบายแนวทางในการดำเนินการเพื่อช่วยให้เมืองต่างๆ นำไปเป็นศึกษา เนื่องจากการสร้างเมืองแห่งการเรียนรู้เป็นเหมือนการเดินทางที่ต่อเนื่องและยาวนาน อาศัยแผนการดำเนินงานและผู้นำที่เข้มแข็ง มีความมุ่งมั่นในการดำเนินการ รวมทั้งต้องการการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ต้องมีกิจกรรมเฉลิมฉลองต่างๆ ที่จัดด้วยความกระตือรือร้นและสร้างแรงบันดาลใจ ประชาชนทุกคนสามารถเข้าถึงกิจกรรมนั้นได้ง่ายและสร้างประสบการณ์ที่สนุกสนาน มีกระบวนการในการติดตามและประเมินผล และมีแหล่งเงินทุนที่มั่นคงและยั่งยืน ดูจากวีดิทัศน์ด้านล่าง


© 2019 สงวนลิขสิทธิ์ สำนักความสัมพันธ์ต่างประเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
Real time web analytics, Heat map tracking